مؤسسه مدینة العلم

نکتۀ چهارم: این بود که آیا غرر ملاحظه می‌شود به لحاظ هر عقد شخصی یا نه ملاحظه می‌شود به لحاظ غالبی و نوعی؟ مثلا جهل به صفت گفته شده نوعا موجب غرر است، حالا اگر در شخص یک معامله جهل به صفت موجب غرر نبود آیا بگوییم معاوضه باطل است یا نه؟ شیخ انصاری فرمودند مسأله برمی‌گردد به اینکه آیا غرر علت حکم است یا حکمت حکم؟ اگر علت باشد « العلۀ تعمم و تخصص» نفیا و اثباتا حکم دائر مدار علت است، لذا در هر شخص قرارداد که غرری باشد آن معامله باطل است، هر چند در غالب موارد جهل به آن صفت مثلا موجب غرر نشود ولی اینجا موجب غرر شده و باطل است و اگر در شخص این عقد موجب غرر نیست باطل نیست چون علت است. اما اگر غرر برای بطلان حکمت باشد، در اصول هم اشاره شده، اگر حکمت بود در آن موردِ جهل به صفت...